MAKALELER

Hipnoterapi hakkında daha fazla bilgi edinebileceğiniz uzman makaleleri.

Bilinç Nedir?

Bilinç, basit bir şekilde tanımlanırsa farkındalık ya da bireyin kendi varlığının farkında olmasını sağlayan süreçlerin bütünü olarak tanımlanabilir. İnsanlarda farkındalığın, duygunun, algının ve bilginin merkezi olan yetenek olarak da tanımlanabilir. Fakat aynı terimin biyoloji, psikoloji, sosyoloji ve felsefe alanlarında kullanılış şekli arasında bir fikir birliği yoktur, çok farklı biçimlerde kullanıldığı görülebilir.

Farklı Alanlarda Kullanılan Bilinç Kavramları

Biyolojide ve tıpta kullanılan bilinç kavramı, beynin ve merkezi sinir sistemi içinde bulunan diğer bölümlerin bir işlevi olarak anlatılabilir. Çeşitli uyaranların duyu organları tarafından algılanarak sinir sistemi tarafından beyne iletilmesi, elde edilen bilgilerin beyinde ayıklanıp işlendikten sonra tepki verilmesi bilinç olarak kabul edilir. Dolayısıyla bu süreci aksatan/değiştiren herhangi bir durum işlemin sonucunda farklılık yaratabiliyor. Örneğin işitsel engelli biri işitsel uyaranları alamadığı için diğer bireylerin ulaştığı sonuca ulaşamaz. Benzer şekilde alkol alan kişinin zihinsel işlevlerinde bozulma/yavaşlama olması da işlem sonucunda ortaya çıkan tepkilerin farklı olmasına, hareketlerde dengesizlikler olması gibi sonuçlara ulaşılmasına neden olacaktır.

Psikolojide ve psikiyatride kullanılan bilinç kavramı ise birey ile çevre arasındaki etkileşimi çok daha karmaşık bir süreç olarak kabul eder. Fiziksel uyaranların yanı sıra ruh halinin de bilinci, algıyı ve verilen tepkiyi değiştirdiğini düşünür. Bütün uyaranları algılamasına imkân olmayan birey, ruh halinin kötü, sıkıntılı olduğu durumlarda farklı bilinç seviyelerine ulaşabilir, farklı tepkiler ortaya koyabilir. Buna benzer biçimde girişken, atılgan bir kişiliğe sahip olan bireyle mahcup, sıkılgan yapıdaki bir başka birey arasındaki bilinç düzeyi farklı olabilir.

Felsefedeki bilinç kavramı, savunulan felsefi sisteme bağlı olarak farklılıklar gösterir. Pozitivist felsefeler tarafından beynin bir işlevi olarak kabul edilen bilinç, daha önceki felsefi sistemlerde fiziksel dünyayı oluşturan olgulardan farklı, ayrı bir yetenek olarak kabul edilmiştir.

Sosyoloji açısından değerlendirilen bilinç kavramı ise, değişik insan grupları içinde yaşayan bireyin farklı özellikler gösterdiğini, farklı bilinç düzeylerinde bulunduğunu göstermektedir. Ergenlik döneminde içinde bulunduğu grupların etkisiyle kural tanımaz bir birey olarak kendisini gösteren, buna uygun davranış kalıpları sergileyen bir kişi, yetişkinlik döneminde içinde bulunduğu grubun/grupların katkılarıyla uyumlu, kurallara bağlı bir kişilik olarak görünebilir. Dolayısıyla bireyin içinde bulunduğu sosyal gruplar/ortamlar, kişinin farklı dönemlerde ve yerlerde farklı bilinç düzeylerinde bulunmasına yol açar. Siyasi veya dini yapılanmalar düşünüldüğünde bu düşünceye uygun örnekler çoğaltılabilir.

Bilinç ve Zihin

Bilinç farklı bilim dalları tarafından farklı özelliklere sahip olan bir kavram olarak tanımlansa da, hepsinde bireyin kendi varlığının farkında olması (farkındalığını yorumlaması) anlamı vardır. Bu yorumlama ve farkındalık haline erişme yeteneğinden söz etmek için zihnin varlığından ve öneminden söz etmek gerekir.

Bilinç ve zihin bazı kaynaklarda eşanlamlı sözcükler, kavramlar olarak gösterilirler ama öyle olmadıklarını söylemek gerekir. Zihin, bilinç akışı olarak tanımlayabileceğimiz ve beynin bilinçli süreçlerinin tamamını içeren bir yetenek/süreç olarak tarif edilebilir. Özellikle modern görüşlerle tarif edilen zihin, bir düşünce hali ya da bilinçli olma hali olarak anlatılan durumdur.

Bu durumda zihin kavramının bilinç kavramını ya da bilinçli olma halini kapsayan daha geniş bir kavram olduğu söylenebilir. Biyoloji biliminde veya felsefede kullanılan bilinç kavramına daha yakın olan bu düşünce, bilinç kavramının fiziksel bir işlev, beynin bir fonksiyonu olarak kabul etmeyi sağlar.

Ruh durumunun, hâletiruhiyenin bilinci etkilediğini söyleyen psikoloji alanındaki bilinç kavramı ise, ‘ruhsal bilinç’ olarak tanımlayabileceğimiz ve zihinde şekillenen durumun/tepkinin, akıl ve fiziksel süreçler sayesinde oluşan bilinç kavramıyla bir araya gelmesi olarak açıklanabilir.

 

Bilinç Nedir?

Bilinç, basit bir şekilde tanımlanırsa farkındalık ya da bireyin kendi varlığının farkında olmasını sağlayan …

Algı Nedir?

Algı, psikoloji ile zihin ve zekânın işleyişini ele alan bilişsel bilimlerde duyusal bilgilerin alınması, yorumlanması, …

Borderline Kişilik Bozukluğu Hipnozla Tedavisi

27 yaşında bir erkek olan danışanın (G.İ) başlıca sorunları aşağıda sıralanmıştır. 1- İnsanlarla iletişim …