Uluslararası Klinik ve Deneysel Hipnoz Dergisi,Sayı 54

Irritabl Barsak Sendromu Uzerine Özel Sayi

Irritabl Barsak Sendromu (IBS)karin agrisi ile iliskili olrak diski sikligi ve kivamindaki degisikler ve diger barsak belirtileri ile kendini gosteren kronik fonksiyonel bir gastrointestinal bozukluktur. IBS yetiskin toplumun %10 – 15 ini etkiler ve karmasik etyolojisi iyi anlasilamamistir. Topluma maliyeti yuksek bir sorundur ve bir cok hastada onemli emosyonel ve fiziksel sikintiya, yasam kalitesinde dusmeye ve engele yol acar.

Hastalarin yarisindan cogunda konvansiyonel tibbi yaklasimlar yetersiz sonuc verir ve onlari belirgin kronik sorunlarla basbasa birakir. Alternatif tedavilerin gelisitirilmesi ve IBS tedavisinin sonuclarinin daha yuz guldurucu olmasi icin yogun calismalar surudurulmektedir. Su ana kadar hipnoz (bilissel davranisci terapiyle birlikte) bu konuda etkinliklerine dair en fazla ampirik veri bulunan tedavi yontemidir.

Bir duzine yayinlanmis calisma hastalarin cogunlugunda hipnoz tedavisinin IBS uzerinde guclu ve genis bir terapotik etkisi oldugunu, barsak belirtilerinin, psikolojik iyilik halinin ve yasam kalitesinin tipik olarak yillar boyunca surecek sekilde iyilestigini gostermistir.

International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis dergisinin bu ozel sayisi hipnozun IBS tedavisindeki etkinligine dair kanitlar ve bu tedavinin en basarili sekilde nasil uygulanabilecegine dair genis bir gozden gecirmeyi sunmaktadir. Dr. Whitehead’in makalesi bu arastirma alanindaki yayinlanmis calismalarin tam ve sistematik bir gozden gecimesidir. Dr. Whorwell ve Gonsalkoralein makaleleri, sirasiyla, ekiplerinin Manchaster’daki genis bir sekilde arastirilmis ve son derece basarili IBS hipnoz tedavisinin tanimlamalaridir. Dr. Palsson un makalesi, IBS de tamamiye yaziya dokulmus tek tedavi yaklasimi olan North Carolina Protokol unun gelisitirilmesini, kullanilmasini ve ampirik olarak test edilmesini tanimlamaktadir. Dr. Simren in makalesi IBSnin hipnozla tedavisinin mekanizmasina dair calismalarin neleri ortaya koyabildigi uzerinedir. Sayi, bu tedavi yaklasiminin daha baska nasil olasiliklar sunduguna dair ipuclari veren iki pilot calisma ile sonlanmaktadir. Dr. Palsson ve arkadaslarinin pilot calismasi ses kayitlari yardimiyla evde yapilan tedavinin IBS de faydali olabilecegi , Dr. Barabasz ve Barabasz”in calismasi ise IBS tedavisinde hipnotik induksiyonlarin standartlastirilmasinin olasi avantajlari uzerindedir.

 

Iritabl Barsak Sendromu Icin Hipnoz : Terapotik Etkinlige Dair Ampirik Kanitlar
William E. Whitehead

Ozet: Irritabl Barsak Sendromu (IBS) standart tibbi tedavi ile tam olarak tedavi edilemeyen karmasik ve sik gorulen bi fonksiyonel barsak bozuklugudur. Bilissel davranisci tedavi ile birlikte hipnoz tedavisi IBS tedavisinde en iyi arastirilan psikolojik tedavilerdir. Bes kontrollu calismayi da iceren 11 calisma IBSde hipnozun etkinligini incelemistir. Bu literaturun kucuk orneklem sayilari ve parallel kontrol gruplarinin olmamasi gibi belirgin kisitliliklari olsa da, arastirmalar tutarli olarak standart medikal tedavilere yanit vermemis olgularda dahi IBS tedavsinide hipnozun etkin oldugunu gostermistir. Hipnoz tedavisine medyan yanit orani %87 olup barsak belirtilerinin hemen hemen yariya inmesi beklenebilir, psikolojik belirtiler ve islevler tedaviden sonra duzelir ve terapoik kazanimlar bir cok hastada tedavinin sonlandirilmasindan yillar sonra devam eder.

 

Irritabl Barsak Sendromu nun Etkin Tedavisi– Manchester Modeli
Peter J. Whorwell

Ozet: Yillar icinde arastiricilar hipnoterapinin direncli Irritabl Barsak Sendromu olgularinda etkin oldugunu gostermislerdir. Ancak, tedavinin sinirli basari oranina karsin emek yogun dogasi herkese uygun degildir. Bu nedenle en iyi yontem belli bir tedavi bicimine cevap vermeyen hastalar icin bir program cercevesinde uygulanmasidir. Bu makale Manchester’da fonksiyonel gastroenteroloji servisinde hipnoterapinin basarili bir sekilde nasil entegre edildigini tanimlamaktadir.

 

Irritabl Barsak Sendromunun Tedavisinde Ma nchester Yaklasimi
Wendy M. Gonsalkorale

Ozet: Bu makale 1980’lerden beri South Manchester Universite Hastanesi Dahiliye Bolumunde irritabl barsak sendromunda yardimci bir tedavi olarak hipnoterapinin nasil kullanildigini tarif etmektedir. Uc aylik donem icerisinde hastalar 12 seansa kadar katilmis ve hastalarin cogunda belirtilerde ve yasam kalitesinde genelde kalici olan bir duzelme saglanmistir. Terapinin “barsak yonelimli” cercevesi hastalara barsak islevlerini kontrol etmeye ve belirtileri azaltmaya yarayacak karnin uzerinde el sicakligi ve hayal gibi hipnotik beceriler kazandirmayi hedeflemistir. Hastalarin bireysel gereksinimlerine gore belirtileri siklikla etkileyen psikolijk faktorleri ve yasam bicimini hedefleyen diger girisimler de tedaviye dahil edilmistir.

 

Irritabl Barsak Sendromu Icin Standardlastirilmis Hipnoz Tedavisi: North Carolina Protokolu
Olafur S. Palsson

Ozet: North Carolina protokolu irritabl barsak sendromu icin tedavinin tamami yaziya dokulmus olan tek 7-seanslik hipnoz tedavisi yaklasimidir. Protokol 2 yayinlanmis arastirmada denenmis ve hastalarin %80’inden fazlasinda etkin oldugu gosterlmistir. Bu makale potkolun gelisitirilmasini, icerigini ve test edilmesini ve klinik uygulamada nasil kullanilacagini tariff etmektedir.

 

Irritabl Barsak Sendromunda Hipnoz: Etki Mekanizmasinin Arastirilmasi
Magnus Simrén

Ozet: Irritabl Barsak Sendromu (IBS) Bati yarimkurede cok sik raslanan bir durumdur ve gastroenterologlarin is yukunun onemli bir kismini olusturmaktadir. Ne yazik ki, bu sendromun patogenez ve patofizyolojisi tam olarak anlasilamamistir ve tedavi secenekleri sinirlidir. Ancak, hipnoterapi IBS ‘de etkinligi gosterilmis bir tedavi bicimidir. Hipnozun IBS tedavisindeki etki mekanizmasi bilinmemektedir ama son calismalar bu konuya biraz isik tutmustur. Bu calismalar ve bunlarin hipnozun etki mekanizmasi uzerine ogrettikleri bu calismada gozden gecirilmistir. Hipnoz IBS’yi kismen kolorektal hassasiyet ve psikolojik faktorlerdeki duzelme yoluyle etkiliyor olabilir. GI motilite ve otonom sinir sistemi uzerine olan etkileri daha az aciktir ve bu konuda daha fazla arastirma gereklidir.

 

Irritabl Barsak Sendromu Icin Evde Hipnoz : Bir Pilot Calisma
Olafur S. Palsson, Marsha J. Turner, ve William E. Whitehead

Ozet: Hipnoz tedavisi Irritabl Barsak Sendromunda (IBS) genelde etkindir, ancak tedavinin maliyeti ve ozellesmis uzmanlara gereksinim duyulmasi ulasilabililigini azaltmaktadir. Daha once IBS’nin butun ana belirtilerini duzelttigi gosterilmis olan yazili bir hipnoz protokolunun 3 aylik bir ev tedavisi versiyonu 19 IBS hastasina uygulanmistir. Sonuclar ayri bir calismada yer alan ve sadece standart medical tedavi 57 esletirilmis IBS hastasi ile karsilastirilmistir. Hipnoz olgularinin onu (53%) 3 aylik izlemde tedaviye yanit vermisken (yanit IBS siddetinde %50den fazla azalma olarak tanimlanmistir) bu kontrollerin 15’inde (26%) saglanabimistir. Hipnoz olgularinin yasam kalitesi puanlari kontrollere gore daha fazla duzelmistir. Anksiyete tedaviye kotu yanit yordayicisi olmustur. Hipnoza yanit verenlerin iyilik hali 6 ay sonunda devan etmistir. Tedaviye yanit orani daha once terapist tarafindan uygulanan tedaviler icin belirtilenden daha dusuk olsa da, ev hipnoz tedavisi 6 ay icinde belirgin olarak duzelme gosteren hastalarin oranini iki katina cikartabilir.

 

Komplike Irritabl Barsak Sendromu Hastalarinda Kisisellestirilmis ve Kitaplastirilmis Hipnotik Induksiyonlarin Etkileri
Arreed Barabasz ve Marianne Barabasz

Ozet: Bu kucuk capli klinik pilot calismanin amaci Palsson’un kitaplastirilmis protokolu ile her hasta icin kisisellestirilmis hipnotik induksiyonlarin etkinliginin karsilastirilmasina dair ilk verileri elde etmektir. Kisisellestirilmis induksiyonlar A. Barabasz ve J. G. Watkins’in (2005) hipnoterapotik ve hipnoanalitik tekniklerine dayanamaktadir. Daha once herhangi bir tedaviye yanit vermemis olan hastalar (N = 8) iki durumdan birine randomize edilmistir. Hipnozabilite acisindan onceden test edilmeleri disinda kitaplastirilmis grup icin (n = 4) O. Palsson”un (1998) yontemi aynen uygulanmistir. Diger 4 hasta icinde induksiyonlarin kisisellestirilmesi disinda tamamen ayni prosedur uygulanmistir. Sekiz hastanin tamami da tedavinin sonunda ve 10 ay izlemde tedaviden fadalanmistir. Kisisellesitirilen grup tedavinin sonunda agri duymamis, ancak kitaplastirilmis gruba gore daha cok emosyonel stres belirtmislerdir. Kisisellestirilmis grup 10 ayda iyilestirmeyi devam ettirmis ve kitaplastirilmis gruptan daha fazla fayda gormustur ve tedavi sonunda emosyonel stress belirgin olarak azalmistir.