Bunlar DTH cevabı üzerine hiçbir anlamlı etki bulamamışlardır. Çalışmanın
sınırlayıcı öğelerini şunlar oluşturmaktadır : standartize edilmiş induksiyon
tekniği, Ag’in enjeksiyonundan sonra verilen hipnotik telkin ve iyi hipnotize
olabilme ile cilt ısısı değişimlerinin başarı için belirteç olabilecekleri
çıkarımı. Çalışma birkaç kişinin telkin verilen yönde değişiklikler elde
ettiğini bulmuştur. Böyle bireyler amaçlı immun modülasyon çalışmalarındaki
deneysel metodlara rehber olmak açısından dikkatle çalışılmalıdır.
Kiecolt-Glaser
ve arkadaşları daha önce belirtilen tıp öğrencileri ile bir müdahale çalışması
yürütmüşerdir, bu öğrenciler ilk durum ve sınav kan alımı arasındaki döneme
uyacak şekilde rastgele olarak hipnotik/gevşeme grubuna sokulmuşlardır
(Kiecolt-Glaser 1986). Bu çalışmada hipnotik gevşemeyi öğrenen ve öğrenmeyen
arasında anlamlı bir fark yoktur. Öğrenciler tarafından yapılan pratik sayıları
5 ile 50 arasında değişmektedir. Bunun sonucu regresyon analizleri göstermiştir
ki pratik sıklığı deney
kan
örneklerindeki T helper hücrelerin yüzdesi için anlamlı bir tahmin aracıdır,
fakat supresor hücreler ya da NK hücre aktivitesi için anlamlı bir tahmin aracı
değildir.
4 huzurevinden alınan 45 geriatric örnekte, Kiecolt-Glaser ve arkadaşları
rastgele olarak bir gevşeme grubuna sokulanların NK hücre aktivitesinde ve
latent HSV-1 virus kontrolünde istatiksel olarak anlamlı bir artış
gösterdiklerini bulmuşlardır (Kiecolt-Glaser1985). Yine rahatlama
pratiklerinin sonucu olarak ne tıp öğrencileri ne de geriatric grupta klinik
değişiklikler konusunda bir bulgu yoktur. Zachariae ve arkadasları hücresel
immun cevap üstüne gevşeme ve yönlendirilmiş imgelemin etkilerini ölçmüşlerdir.
10 sağlıklı süje 2 seans uygulama almıştır. 1.si müzik geri planı ile rahatlama,
2.si immun sistemdeki farklı hücrelerin ve içeri giren viruslerin yok edilmesini
hayal etme işlemini içerir. Sonuçlar NK hücre fonksiyonunda anlamlı derecede
farklı ve majör mono nükleer lokosit alt grubu sayısında değişiklik olmadığı
şeklinde bulunmuştur ( Zachariae 1990). HIV -1 enfekte kişilerle birkaç
çalışma yapılmıştır. Bunlar self hipnoz ve meditasyon açısındandan anlamlı
klinik değişiklikler göstermemiştir. Bütün bu çalışmalarının zayıflığı,
grup analizlerinin dikkate alınması gereken ve belki sonuçları açıklayabilecek
önemli bireysel farklılıkları ortaya çıkarmamasıdır.
PSİKONÖROİMMUNOLOJİDEKİ
ÇOCUK ÇALIŞMALARI ÜZERİNE TARAMA
Çocuklarla
ilgili ilk çalışma 1962`de Rochester Üniversitesinde yapılmıştır (Meyer 1962).
Bu araştırma çocuklarda grup A streptecoc enfeksiyonlarının klinik bulgularını
araştırmaktaydı ve çevresel stresin klinik olarak artmış streptecoc
enfeksiyonları ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Çocukların humoral immun
cevabı amaçlı olarak yönlendirebileceği ihtimalini araştıran ilk çalışma 1986`da
Minesota`da yapılmıştır (Olness 1989). Çalışmanın spesifik hedefleri,
self hipnozu öğrenmiş çocukların salgısal IgA`yı artırabilip artıramayacağını ve
laboratuvar değerlerinin çocukların kendilerine spesifik yönlendirici telkinler
vermesine veya vermemesine göre değişip değişmeyeceğini saptamak içindir. 57
çocuk rastgele bir izleme grubuna yerleştirilmiştir, yalnız self hipnoz yapan
bir grup ve IgA sirkülasyonunu artırmak için özel telkinlerle self hipnoz yapan
2. bir grup... Deneylerden önce çocuklar gençlere immun sistemi öğretmek için
hazırlanmış video teypleri izlemişlerdir. Telkinli self hipnoz grubundaki 19
çocuk salgısal IgA seviyesinde anlamlı artışlar göstermişledir. Bunun ardından
Avusturalya`dan Dr. Hewson-Bower bu çalışmayı tekrarlamıştır ve klinik
uygulamaya kadar ilerletmiştir (Hewson-Bower 1996). Onun klinik
çalışmasının amacı self hipnoz ve stres azaltma metodlarını öğrenmiş çocukların
kontrol grubuna göre daha az soğuk algınlığı ve nezle semptomlarına sahip olup
olmayacağıdır. Bu araştırmanın sonuçları 14 haftalık period içinde alıştırma
seansları alan çocukların bu period süresince kontrol grubundakilere göre daha
sağlıklı olduklarını göstermiştir. İyileştirilmiş klinik durumları kontrol
grubuna göre daha yüksek salgısal IgA seviyelerine eşlik etmektedir. Çocukların
beyaz hücre fonksiyonu üzerine amaçlı immun modulasyon yapabileceği ihtimalini
araştırmak üzere birkaç ön çalışma Olness tarafından yapılmıştır. 1997`de bu
çalışma başlamıştır.İlk sonuçlar yüreklendirici olmakla beraber laboratuvar
testlerinin geçerliliği sorgulamaya açıktır. Sonuçların izahı kafa
karıştırıcıdır. Çünki çocukların büyük kısmı kan almayı korkutucu bulmaktadır.
Bu nedenle bu çalışmayı adölesanlarla devam ettirmişlerdir. Rastgele deney ve
kontrol grubuna dahil edilen normal adölesanlarla kontrollü çalışmalar
düzenlenmiştir. Deney grubunda olanlara beyaz hücrelerin yapışkanlığını artırıcı
(örn. nötrofil adherensini artırıcı) yönde bir self hipnoz stratejisi
öğretilmiştir. B ve C olarak 2 deney grubu vardır. Grup B deney seansından önce
hiçbir gevşeme eğitimi almamıştır. Grup C deney günlerinden 2 hafta önce 4
gevşeme eğitimi seansı almıştır. Kontrol grubundaki süjelerin (A grubu) deneyler
sırasında dinlenmesi sağlanmıştır. Deneyler sırasında nabız ve periferal ısı
izlenmiştir. Başlangıç deneyini takiben katılımcılardan 2 hafta için her gün
müdehale yapmaları istenmiştir (ya self hipnoz ya da dinlenme); sonra ilk
deneyin tekrarı için dönmüşlerdir. Müdahalenin başlangıcında her bir deneysel
süjenin ön koluna heparin kilitleri yerleştirilmiştir. Bunlar nötrofil adherensi
ölçütleri için kullanılmıştır (Hall 1992). Kontrol grubu hiçbir deneysel
seansta nötrofil adherensinde büyük değişiklik göstermemiştir. Eğitim almamış
deney grubu (B) her iki deney seansında nötrofil adheransında düşme
göstermiştir. Önceden eğitimli deney grubu nötrofil adheransında artış
göstermiştir. Self hipnoz pratikleri nötrofil adherensini artırmakla ilintili
olmakla birlikte en başarılı süjeler fizyolojik gevşeme belirtisi
göstermemişlerdir (Hall 1993). Bu sonuç bazı algısal çabaların nötrofil
adherensindeki amaçlı değisikler ile ilintili olduğunu düşündürmektedir. Sadece
dinlenen kontrol grubu fizyolojik gevşeme belirtileri göstermişlerdir. Bunu
takip eden bir çalışma da nötrofil adherensindeki çift yönlü değişmelerin
ihtimalini değerlendirmiştir. 14 süje rastgele olarak 3 gruptan birine dahil
edilmiştir. 2 deney grubuna 2 haftalık bir period içinde 4 seansta nötrofil
adherensini ya arttırmak ya da azaltmak yönünde rahatlama ve imgelem
kullanmaları yönünde eğitim verilmiştir. Bir kontrol grubu rahatlama ya da
imgelem eğitimi almaksızın aynı sayıda dinlenme seansı almıştır. Bunun ardından
bütün sujelerden self hipnoz ya da dinlenme seansından 30 dakika önce ve sonra
kan örnekleri toplanmıştır. Her iki deney grubu nötrofil adherensinde azalma
göstermiştir. Kontrol dinlenme grubu nötrofil adherensinde hafif bir artış
göstermiştir. Bu sonuçlar nötrofil adherensindeki değişimlerin basitçe aktif
olarak imgelem yapılan seçici çift yönlü değişikliklerin sonucunu takip etmez.
Aktif imgelem imgelem tipini dikkate almaksızın, adherenste azalmaya yol
açabilir. Dinlenme pratiği nötrofil adherensinde artışa yol açabilir. Bu alanda
çok daha fazla araştırma gerekmektedir (Hall 1996).
SİĞİLLER
Siğillerin
rahatlama ve telkin gibi farmokolojik olmayan yöntemlerle yok olması konusunda
çok sayıda klinik rapor vardır (Noll 1994). Jüvenil siğiller üzerine 7
enstitü ile nonfarmokolojik müdehalelerin siğil tedavisindeki etkilerini
çalışmak üzere bir konsorsiyum çalışması tertiplenmiştir. Çocuklar rastgele ya
konuyla ilgili ya da self hipnoz tedavi grubuna alındılar. Her çocuk bu çalışma
için hızlı bir şekilde hazırlanmış olan video teyplerini seyretmişlerdir.
Çocuklar bu çalışmaya alındığında ve bunu takip eden self hipnozun denetlenmesi
veya kontrol grubu olarak katıldıkları vizitlerinde siğillerinin resimleri
alınmıştır. Bu çalışmanın lojistiği inanilmaz derecede kompleks olmuştur, ve
sonunda bu çalışma ön görülen zamanın 2 katından fazlasını almıştır. 79 çocuk
çalışmayı tamamlamıştır. Hem farmokolojik hem de nonfarmokolojik tedavi
gruplarında siğillerde küçülme vardır. Bunlarda ve benzer çalışmalarda hangi
çocukların nonfarmokolojik müdahalelere daha yatkın olduğu konusunda neyin
önceden belirleyici olduğu kesin değildir.
Jüvenil
Migren ve Mast Hücre Cevabı
Jüvenil migren
patogenezi hala kesin değildir. Erişkin migrenlerde mast hücre fonksiyonunun
bozulabileceğine dair deliller vardır. Bir süredir çocuklardaki migren
episodlarının önlenmesi için self hipnoz uygulamasının etkili ve pratik bir
yöntem olduğu bilinmektedir. Olness ve ark. migrenli çocuklarda artmış mast
hücre reaktivitesinin varlığı konusunda bulgu olup olmadığını ve self hipnozun
bu çocuklarda mast hücre fonksiyonunu etkileyip etkileyemeyeceği konusunu
araştırmışlardır (Olness 1996). 32 Jüvenil migrenli rastgele olarak self
hipnoz uygulama eğitimi yada kontrol grubuna dahil edilerek gruplanmışlardır.
Müdahaleden önce 24 st.lik idrar örnekleri toplanmıştır. Bu toplamalar bir
migren sırasında ve yine self hipnozun başlangıcından yada kontrol gruplarında
yer almalarından sonra 4, 12, 24 hafta sonra da tekrarlanmıştır. Her gruptan 14
cocuk calışmayı tamamlamıştır. İdrar triptase ölçümlerine göre mast hücre
fonksiyonunda anlamlı bir değişiklik saptanmamakla beraber, migren sıklığını
düşürmeyi başaran çocuklar idrarda düşük triptase meyilli olmuşlardır. 12
haftada çalışmanın 1. kısmını tamamlayan kontrol grubundaki çocuklara self
hipnoz uygulaması önerilmiştir. 12 haftadan kısa süre sonra self hipnoza
başlayan çocukların ikisi 24. haftadaki idrar örneklerinde düşük triptase
seviyesine sahip olmuşlardır. Sonuçlar self hipnozu başarıyla kullanan
juvenil migrenlilerde mast hücrelerinin stabilizasyonu mekanizmasının varlığını
düşündürür.
BİOLOJİK CEVAPTA STRES
ETKİLERİ VE İNTRİNSİC DEĞİŞİKLİKLER
Boyce ve ark.
1989 da ana okulu başlangıcında çocuklarda oluşabilecek immunolojik
dağişiklikleri araştırmaya başlamışdır (1993). Bunların çalışma protokolleri
strese cevabı yönlendirme ihtimali olan bireysel farklılıklar üzerine
odaklanmıştır. 20 adet 5 yaşındaki çocuk çalışmaya kayd edilmiştir. Ana okuluna
başlamadan 1 hafta önce ve 2 hafta sonra kan örnekleri alınmıştır. Kayıtta
anneler bir kısım davranış problebleri, stresli yaşam tecrübeleri,
çocukların mizaçları, aile ortamı bilgilerini içeren psikometrik belgeleri
doldurmuşlardır. 12 haftalık izleme periodu sırasında solunum sistemi
hastalıklarının sıklığı, ciddiyeti ve süresi her 2 haftada bir ailelerden alınan
mulakatlarla değerlendirilmiştir. 6 haftada Loma Prierta depremi olmuştur. Bu
nedenle veri değerlendirmesi 2 aşamaya bölünmüştür, depremden önce ve sonra.
Depremi takip eden 6 hafta Çocuk Deprem Deney Şeması’yla beraber Aile
Deprem Etki Skalası’yla birlikte çocuk davranışı kontrol listesi
uygulanmıştır. T helper : Tsupresor oranı, pokeweed mitogenezis ve penumowaxa
karşı antikor cevabı gibi 3 immun ölçüt değişim skorlarında geniş farklılıklar
vardır. Bu farklılıklar solunum sistemi hastalığı sıklığı için de geçerlidir. Ya
Th:Ts oranının yada pokeweed mitogenezisinin aşırı düzeni deprem sonrası artan
solunum sistemi hastalığının sıklığıyla bağlantılıdır. Davranış problemlerindeki
değişiklik Aile Etki Skalasından alınan sonuçla alakalı ve pokeweed mitogenezis
ile tersine iliskilidir (örn: depremle ilgili yüksek ailesel sıkıntı ve düşük
immun cevap, aile tarafından rapor edilen davranış problemleri için
belirleyiciydi). Düşük aile sıkıntısı olanlarda ne azami nede asgari cevap veren
çocuklar solunum sistemi hastalıklarında dikkat çekici bir artış yaşamamışlardı.
Tersine, yüksek ailesel sıkıntı altında, azami reaktif çocuklar hastalıkta
dikkate değer bir artış göstermişlerdir, oysa asgari reaktif çocuklar dikkate
değer azalma göstermişlerdir. Boyce psikolojik olarak stresli olayların sağlık
üzerine etkisinin çevresel stres kaynaklarının yoğunluğu ve bireysel konak
cevabı arasındaki bir etkileşimle en iyi şekilde açıklanabileceğine
inanmaktadır. Çocukların sadece bir grubu çevresel stres ve güçlük
koşulları altında gerçek bir risk içindedir.
HİPNOZ
VE İMMUN YÖNLENDİRME İLE İLGİLİ İLERİKİ ARAŞTIRMALAR
İmmun
modülasyonu çalışmak için ideal bir sistem henüz yoktur. Klinik müdahalelere
doğru yönelmek pratiktir, bu durumda araştırma immun değişiklikler için dakikası
dakikasına kanıt sağlama yeteneğinde olan biofeedback mekanizmasından
faydalanacaktır. Örneğin beyaz hücrelerin geçişleri esnasında bunların
hareketleri ve fonksiyponları hakkında açıklama yapabilme yeteneğinde olan, bir
kan damarı üzerindeki deri yüzeyine sensor yerleştirilebilseydi deney
süjelerinin mental işlemlerinin beyaz hücreleri etkileyip etkilemeyeceğini
anlamaları mümkün olabilecekti. Henüz açıklığa kavuşmamış olan bir başka
değişken, herhangi bir anda PNL’in sadece %5’inin dolaşımda olmasıdır. Dolaşımda
olmayanların fonksiyonları şüphesiz ki vücudun diğer alanlarında bulunanlardan
farklı olacaktır. Humoral immun modülasyona göre eğer tükrük ve gözyaşındaki
Ig’leri dakikası dakikasına izleyebilecek bir monitör olsaydı, araştırma çok
daha anlamlı olacaktı. Bu gibi tekniklerin gelişimi bu zamanda mümkün
görülmektedir, fakat yaratıcı biomedikal mühendisler, bilgilendirilebilir minik
sensörler ve yetenekli bilgisayar bilim adamları arasında kollaborasyon
gerektirmektedir. Genelde bu alandaki araştırmacılar immun sistem
fonksiyonlarının yerine geçebilen daha iyi markırlar hakkında daha fazla bilgi
gereksinimi içindedirler. Olness’in son migren çalışmasında, idrardaki mast
hücre son ürünlerini araştırmışlardır. Çok derinlemesine olmadıklarından bu
testler pratik olmakla birlikte, mast hücre son ürünlerinin orjinleri hakkında
bilgi vermezler. Hipnozun klinik uygulamaları üzerine ileriki çalışmalar hem
çocuklar hem de erişkinler için; cevap verme başarı yada başarısızlığında
belirleyici olan bireysel farklılıklar üzerine toplanmalıdır. Araştırma derleme
komiteleri hipnoterapi hakkında bilgili değillerdir, sıkça da bir çalışmaya
katılanların tümü için aynı protokolleri talep ederler ki bu da bireysel başarı
ihtimalini azaltır. Hipnoz eğitimi bireysel tercihlere, imgelem yeteneğine,
iletişim stiline, ihtimam becerisine, korkular ve evde pratik yapabilme imkanına
uygun olarak yapılmalıdır. Eğer sonucu etkileyen bireysel farklılıklar hakkında
daha fazla bilgi olmaksızın ilerlemeye devam edilirse birinci sınıf immun
fonksiyon biofeedback sistemlerinin geliştirilmesine çok az birşey vardır.
FON MESELELERİ VE KOLLABORASYONLAR
Yaklaşık 10
yıl önce NIH psikonöroimmunoloji konusunda çalışan bir grubu desteklemiştir.
Sonuç olarak bu alandaki çalışma tomurcuk vermiştir, bunun büyük kısmı hayvan
labratuarlarında gerçeklestirilmiştir. Ama bu alanda çalışan bir çok insan fon
bulmanın zor olduğunu görmüştür. Gereken labratuar testleri çok pahalıdır, ve
çalışmalar çoğunlula çok zaman almaktadır. Birçok grup kendilerini başka şekilde
destekleyemedikleri taktirde çalışmalarını uzun süre devam ettiremeyeceklerini
görmüşlerdir.
KAYNAKLAR
Psychoneuroimmunology Society
Robert Ader
ve ekibi tarafından 1992’de kurulmuştur. Bu topluluk Journal Brain, Behavior,
and Immunity dergisini çıkartmaktadır ve yıllık bir konferansın sponsörüdür.
Üyelik aday gösterme yoluyla olur. The Biobehavioral Research Consortium’u
1985’de 8 enstitüden pediatrisyenler, ve psikiyatristler tarafından kurulmuştur.
Bu grup hipnozla ilgili birkaç protokol yazmıştır ve bir çalışma tamamlamıştır;
siğiller üzerine yapılan komplex çok kuruluşlu kontrollu çalışmalar. Bu grubun
en son toplantısı Şubat 1997’de gerçekleştirilmiştir. Birkaç protokol
planlanmıştır fakat bu çalışmaların tümü gibi, fon problemleri yüzünden ilerleme
yavaştır. The International Society of Neuroimmunomodulation, Journal
Neuroimmunomodulasyon’u çıkartmaktadır.
ÖZET
Son 20 yılda
psikonoroimmunolojji konusunda büyük ilerleme kayd edilmiştir. Hem immun artırma
hem de immun baskılamanın hayvanlarda düzenlenebileceği konusunda dökümanlar
vardır, ki bu da insandaki immun cevapta stres etkisi ve amaçlı
immunmodülasyonun mümkün olduğunu ifade eder. insanlar kendi immun sistemlerini
ya pozitif yada negatif sonuçlar yönünde istemsiz olarak düzenleyebilecekleri
inancı vardır. Hewson-Bower’in varolan çalışmaları bu fikri klinik alana
getirmiştir. Hipnoz amaçlı immun modülasyonun önemli bir yardımcısı olabilir,
fakat daha fazla araştırma gereklidir. İster düzenlemeyle ister amaçlı yollarla
olsun immun sisteme etki için müdahaleler kullanıldığında başarı yada
başarısızlık belirteçleri hakkında daha fazla bilgiye ihtiyaç vardır.
>>>
ANA SAYFA
©Copyright 2001, 2004
Psk.Tuncay Özer. Tüm hakları saklıdır. Kaynak göstermek ve link
koymak şartı ile sadece internet ortamında kullanmak için izin almadan
alıntı yapabilirsiniz. Diğer türlü alıntılar için kanun gereği izin
alınması gerekmektedir.