MAKALELER

Hipnoterapi hakkında daha fazla bilgi edinebileceğiniz uzman makaleleri.

Psikosomatik Nedir?

Psikosomatik, psikolojik kökenleri olan fiziksel hastalıklara verilen isimdir. Yunanca ‘ruh’ anlamına gelen ‘psyche’ kelimesi ile ‘beden’ anlamına gelen ‘soma’ kelimesinin birleştirilmesiyle oluşturulan psikosomatik, ruhsal sıkıntılar nedeniyle ortaya çıkan ve bedensel hastalıklar olarak kendisini gösteren sağlık sorunlarını ifade etme amacıyla kullanılan terimdir.

Psikosomatik Hastalıklar

Organlarda yapısal bozukluklara neden olan ama ortaya çıkmasında psikolojik faktörlerin rol oynadığı hastalıklar, psikosomatik hastalıklar arasında bulunurlar. Psikolojik nedenlerle ortaya çıkan ama yapısal bozukluklara yol açmayan, fonksiyon bozuklukları şeklinde kendisini gösteren hastalıklar da psikosomatik hastalıklar arasında sayılırlar. Bu hastalıkların ve önemsiz sayılabilecek rahatsızlıkların bazıları şunlardır:

  • Mide-bağırsak ülserleri,
  • Astım,
  • Ülseratif kolit,
  • Nörodermetit,
  • Romatoid artrit,
  • Çarpıntı,
  • Tansiyonun düşmesi veya yükselmesi,
  • Şişkinlik, hazımsızlık, geğirme, kabızlık, ishal gibi sindirim sistemine, mide-bağırsak sistemine ait hareket bozuklukları,
  • Kaşıntı, uyuşma, karıncalanma gibi problemler.

Yukarıda sadece sık görülen bazı örnekleri verilen psikosomatik hastalıklar,

Deriyle ilgili,

Kas-iskelet-sinir sistemiyle ilgili,

Dolaşım sistemiyle ilgili,

Sindirim sistemiyle ilgili,

Endokrin sistemle ilgili,

Duyu organları ve diğer sistemlerle ilgili,

Üretim-boşaltım sistemiyle ilgili,

Baş ve ağrılarla ilgili hastalıklar şeklimdeki başlıklarda incelenmelerini sağlayacak kadar çok sayıda olan hastalıklardır.

Psikosomatik Hastalıkların Nedenleri

Psikosomatik hastalıklar, psikolojik sorunlarla birlikte ve onlar nedeniyle ortaya çıkan hastalıklar olarak kabul edilmelerine rağmen, sadece çözümsüz problemler nedeniyle değil, farklı faktörlerin birbirlerini etkilemeleri sebebiyle ortaya çıkan rahatsızlıklardır. Bu faktörler şu başlıklar altında incelenebilir:

  • Genetik faktörler,
  • Yapısal sorunlar,
  • Bireyselleşme gelişiminde görülen eksiklik (erken çocukluk döneminde başlar),
  • Kronik anksiyete veya depresyon sorunu olması,
  • Mükemmeliyetçi veya ayrıntılara çok önem veren bir kişilik yapısına sahip olunması.

Psikosomatik Bozuklukların Belirtileri

Hastalık sayılmasa bile karşılaşılan bazı travmatik olaylar sonrasında saçların beyazlaması, psikosomatik etkilere gösterilebilecek olan çarpıcı bir örnektir. Daha çok çocuklarda, ergenlik döneminde bulunan bireylerde ve genç kızlarda görülen bazı psikosomatik hastalıkları (belirtileri) temel olarak 4 gruba ayırmak mümkündür:

  1. Ağrı semptomları,
  2. Gastrointestinal semptomlar (mide-bağırsak sistemi veya sindirim sistemi semptomları),
  3. Cinsel semptomlar,
  4. Psödonörolojik (yalancı nörolojik) semptomlar.

Bu başlıklara göre değerlendirilen semptomlar yani belirtiler içinde en sık görülenler ise:

  • Yutma güçlüğü,
  • Bulantı-kusma,
  • Nefes darlığı,
  • Kollarda ve bacaklarda ağrı,
  • Unutkanlık,
  • Kadınlarda adet bozuklukları,
  • Gebelik sırasında aşırı kusma,
  • Karın şişmesi,
  • Cinsel isteksizlik ya da cinsel birleşme sırasında ağrı,
  • Göğüs ağrısı
  • Ses kısılması,
  • Sağırlık,
  • Körlük,
  • Felçler,
  • Karın ağrıları olarak verilebilir.

Psikosomatik Hastalıkların Tanısı

Psikosomatik hastalıklar fizyolojik belirtilerle kendilerini gösteren rahatsızlıklardır. Dolayısıyla hastanın dalında uzman bir doktordan yardım istemesi normaldir. Psikosomatik hastalıklar konusunda tecrübeli olmayan hekimler derin tahlillere ve tetkiklere başvurarak psikolojik sıkıntılar nedeniyle rahatsızlanan hastanın daha da kötü duruma düşmesine neden olabilirler.

Psikosomatik hastalıklar hakkında bilgiye ve tecrübe sahibi olan hekimler ise yaptıkları birkaç tahlil sonrasında hastayı psikoloğa yönlendireceklerdir.

Psikolog/psikiyatrist tarafından yapılan değerlendirme, hastalığın nedeninin tespit edilmesini ve tedavi aşamasına geçilmesini sağlayabilir.

Psikosomatik Hastalıkların Tedavisi

Psikosomatik hastalıkların tedavisi aslında hastalığın değil de hastanın tedavi edildiği durumlar olarak gösterilebilirler. Psikolojik sorunlar nedeniyle ortaya çıkan fiziksel rahatsızlıkla ilgilenmek gerekir ama bu hastalıkları tetikleyen etkenleri de incelemek gerekir. Psikosomatik hastalıklarda psikoterapötik ve tıbbi tedavi yaklaşımlarının ortak olarak değerlendirilmeleri gerekir.

Fiziksel hastalığın tedavisi, hastalığın bulunduğu sistemle ilgilenen uzman tarafından yapılacaktır. Psikosomatik hastalıkların tedavisinde kullanılan psikoterapötik metotlar ise grupla davranış terapisi, psikoterapi, gevşeme yöntemleri gibi tedavi yöntemleridir. Bu yöntemlere geçmeden önce hastanın stres ve kaygı durumlarına verdiği tepkileri öğrendiği, kendisini tanıdığı süreç, tedavi döneminin en önemli aşaması olarak kabul edilebilir.

Bipolar Bozukluk Nedir?

  Günümüzün en çok rastlanan psikolojik hastalıklarından biri olan ve Türkçe’ye iki uçlu duygu durum bozukluğu …

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir?

Genelde filmlerde ve dizilerde sıkça duyduğumuz ‘’psikopat’’ terimi, kısaca sosyal becerileri kısıtlanmış …

Anksiyete Nedir?

Günümüzde adını en çok duyduğumuz problemlerden olan anksiyete; sinirlilik, endişe ve korku gibi hallere neden olan …